Het Vlaamse GIS-landschap

In Vlaanderen wordt de bijhouding en het gebruik van geografische gegevens en geografische diensten gekaderd binnen de Geografische Data-Infrastructuur Vlaanderen (GDI-Vlaanderen). Een belangrijke doelstelling van GDI-Vlaanderen is ervoor te zorgen dat kwaliteitsvolle en actuele geografische informatie beschikbaar is voor alle bestuursniveaus en het publiek. GDI-Vlaanderen is op zijn beurt een onderdeel van de Europese ruimtelijke data infrastructuur, INSPIRE.

Lokale besturen zijn een zeer belangrijke bron en gebruiker van geografische informatie en spelen bijgevolg een voorname rol in de organisatie van geografische gegevensbronnen binnen het Vlaamse overheidslandschap. De regelgeving en afspraken van GDI-Vlaanderen en INSPIRE vormen het kader waarin ook de lokale besturen hun rol spelen.

INSPIRE – Ruimtelijke data-infrastructuur voor Europa

In 2007 bereikten het Europees Parlement en de Europese Raad een akkoord over de INSPIRE-richtlijn. INSPIRE, of de “Infrastructure for spatial Information in Europe”, creëert een wettelijk kader voor de oprichting en verdere werking van een geharmoniseerde Europese ruimtelijke data infrastructuur.

De voornaamste doelstelling van INSPIRE is om meer en betere ruimtelijke informatie ter beschikking te stellen aan de beleidsmakers en het publiek om zo betere beleidsmaatregelen te kunnen treffen en beter te informeren.

Binnen de Europese Unie dienen niet enkel basisdata ter beschikking gesteld te worden, maar is het ook nodig om diensten voor het verkennen, raadplegen, downloaden en verwerken van de geografische data te ontwikkelen.

Public Sector Information richtlijn (PSI-richtlijn)

De INSPIRE-richtlijn werd in het leven geroepen om de toegankelijkheid van ruimtelijke databanken te verhogen. De Europese PSI-richtlijn gaat nog verder. Deze nieuwe richtlijn heeft onder meer voor gevolg dat de Vlaamse overheid het decreet van 27 april 2007 betreffende het hergebruik van overheidsinformatie heeft aangepast aan de bepalingen uit deze richtlijn. Concreet houdt dit een duidelijke verplichting in voor de overheidsdiensten om alle bestuursdocumenten toegankelijk te maken voor hergebruik behoudens de uitzonderingen vastgelegd in de nationale regelgeving en de huidige richtlijn.

Geografische Data-Infrastructuur Vlaanderen (GDI-Vlaanderen)

Tegen 15 mei 2009 diende de INSPIRE-richtlijn omgezet te worden in Vlaamse regelgeving. Deze omzetting is inmiddels gebeurd door middel van het GDI-decreet dat afgestemd is met de decreten betreffende openbaarheid van bestuur, hergebruik van overheidsinformatie en elektronisch bestuurlijk gegevensverkeer (e-gov).

Met het GDI-decreet is de basis gelegd voor een betere inzameling, beheer en ontsluiting van de gegevens, een verruimde deelname van overheidsinstanties en meer betrokkenheid van organisaties en bedrijven. Het samenwerkingsverband GDI-Vlaanderen staat in voor de uitbouw en exploitatie van de GDI en beoogt een vlotte toegang en gebruik van geografische informatie voor overheidsinstanties, organisaties en bedrijven en burgers. Dit moet bijdragen tot een betere werking van organisaties en hun werkprocessen. Het principe van eenmalige inzameling van gegevens en maximale gegevensdeling staat centraal.

De inbedding van geografische informatie in operationele processen vereist dat het tijdsverloop tussen een verandering op het terrein en de opname van een wijziging in de geografische databanken zo kort mogelijk moet zijn. Om dit te bereiken is het noodzakelijk dat actualisatie van de databanken ook ingebed is in de administratieve processen die het eerst met veranderingen op het terrein worden geconfronteerd én dat de geografische gegevens rechtstreeks door de beheerder van de gegevens beschikbaar worden gesteld.

Het belang van lokale besturen in dit proces wordt hiermee onderstreept. Authentieke geografische gegevensbronnen vormen de kern van de GDI. Deze data zijn kwalitatief hoogstaande geografische gegevensbronnen met een gegarandeerde bijhouding en duidelijk beheer. Ze dienen verplicht gebruikt te worden door alle Vlaamse overheidsinstanties bij uitvoering van taken van algemeen belang. Door het eenmalig inzamelen en meervoudig gebruik, de vermindering van de administratieve lasten en verhoogde rechtszekerheid vormen authentieke bronnen de grondslag voor een betere dienstverlening van de overheden in Vlaanderen aan de burger, bedrijven en organisaties.

De lokale besturen zijn zowel aanbieder als gebruiker van geografische informatie. Voor het gebruik van geografische informatie zal dit in principe vele voordelen opleveren: actuele en kwaliteitsvolle gegevens worden op een geharmoniseerde wijze ter beschikking gesteld. Aangezien lokale besturen deelnemer zijn aan het samenwerkingsverband GDI-Vlaanderen is het gebruik van geografische gegevensbronnen en diensten, die toegevoegd zijn aan de GDI, kosteloos.

Het samenwerkingsverband GDI-Vlaanderen wordt gestuurd door de stuurgroep GDI-Vlaanderen. De stuurgroep GDI-Vlaanderen wordt bijgestaan door een adviesraad m.b.t. geografische informatie die is samengesteld uit vertegenwoordigers van maatschappelijke actoren en onafhankelijke deskundigen op het vlak van geografische informatie.

Het Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen (AGIV) staat in voor de operationele coördinatie van de uitbouw en exploitatie van de GDI.

Projectgroep Geolokaal

Binnen het Vlaamse GIS-landschap is een sleutelrol weggelegd voor lokale besturen, vanwege de zeer gedetailleerde en actuele gegevens die zij kunnen aanbieden en de bijdrage die zij kunnen leveren aan het bijhouden en controleren van databanken. Gezien deze cruciale rol van lokale besturen, de knelpunten die enkele lokale besturen ervaren om GIS uit te bouwen in de administratieve processen en gezien de vele, GIS-verplichtingen is enige ondersteuning aangewezen.  Om coördinatie in het ondersteuningsaanbod te bekomen, heeft de stuurgroep GDI-Vlaanderen in 2012 de projectgroep Geolokaal opgericht. Het doel van de projectgroep is om een gemeenschappelijk aanbod van GIS-ondersteuning aan de gemeenten te kunnen aanbieden zodat deze hun verplichtingen op het vlak van geografische informatie kunnen uitvoeren.

Binnen Geolokaal engageren de volgende actoren zich voor de ondersteuning van de lokale besturen:

  • Vlaamse administratie (het Agentschap Informatie Vlaanderen en de deskundigen van het project dat ondersteund wordt);
  • Vlaamse provincies (VVP);
  • Vlaamse steden en gemeenten (VVSG);
  • De Vlaamse ICT-organisatie (V-ICT-OR);
  • Flagis (Flemish association for Geographic Information Systems);
  • De koepelorganisaties van de elf Vlaamse streekontwikkelingsorganisaties (Vlinter).

Meer informatie over Geolokaal is terug te vinden op de website: www.geopunt.be/voor-experts/geolokaal.

Het Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen biedt voor haar producten en diensten ook de nodige ondersteuning aan en dit in de vorm van infosessies en opleidingen, waarbij opleidingen over het CRAB en GRB tot de belangrijkste behoren. 

Contactgegevens provincies

Voor meer uitleg over de meerwaarde die GIS binnen lokale besturen biedt en de noodzakelijke stappen voor het succesvol implementeren van GIS binnen de organisatie hebben de provinciebesturen een contactpunt waar lokale besturen terecht kunnen voor informatie en ondersteuning.

Provincie Antwerpen

Website: http://www.provant.be/gis
Contact: gis@provant.be
Melanie Veeck
K. Elisabethlei 22 - 2018 Antwerpen
tel. 03/240 52.67

 

Provincie Limburg

Website: http://gis.limburg.be/
Contact: gis@limburg.be
Karin Praet
Universiteitslaan 1 - 3500 Hasselt
tel. 011/23.77.62

 

Provincie Oost-Vlaanderen

Website: http://www.gisoost.be/
Contact: Geografisch.Informatiesysteem@oost-vlaanderen.be
Dirk Goeminne
PAC Het Zuid  – Woodrow Wilsonplein 2 - 9000  Gent
tel. 09/267.77.48

 

Provincie Vlaams-Brabant

Website: http://www.vlaamsbrabant.be/gis 
Contact: gis@vlaamsbrabant.be
Liesbeth Vansteenvoort
Provincieplein 1 - 3010 Leuven
tel. 016/26.79.21

 

Provincie West-Vlaanderen

Website: http://www.giswest.be/
Contact: giswest@west-vlaanderen.be
Philippe Derynck
Abdijbekestraat 9 - 8200  Brugge
tel. 050/40.70.48

 

Contactgegevens streekontwikkelingsintercommunales

 Elf intergemeentelijke samenwerkingsverbanden voor streekontwikkeling zijn lid van VLINTER (www.vlinter.be). Zeven intercommunales bieden GIS-ondersteuning aan.

 Igemo

Website: http://www.igemo.be/
Contact: info@igemo.be
Joeri Van Wolvelaer
Schoutetstraat 2 - 2800 Mechelen
tel 015/28.65.83
e-mail: Joeri.VanWolvelaer@igemo.be

 

Interleuven

Website: http://www.interleuven.be/
Contact: gis@interleuven.be
Stien Lesage
Brouwersstraat 6 - 3000 Leuven
tel 016/28.42.56
e-mail: stien.lesage@interleuven.be

 

Interwaas

Website: http://www.interwaas.be/
Contact: info@interwaas.be
Georgie Wauters
Lamstraat 113 - 9100 Sint-Niklaas
tel 03/780 52 04
email: georgie.wauters@interwaas.be

 

IOK

Website: http://www.iok.be/
Contact: info@iok.be
Rhea Denissen
Antwerpseweg 1 -2440 Geel
tel: 014 56 27 95
e-mail: rhea.denissen@iok.be

 

Leiedal

Website: http://www.leiedal.be/e-government
Contact: info@leiedal.be
Inge Wydhooge
President Kennedypark 10 -8500 Kortrijk
tel 056/24.16.16
e-mail: Inge.wydhooge@leiedal.be

 

SOLVA

Website: http://www.so-lva.be/
Contact: Info@so-lva.be
Alexander De Wit
Joseph Cardijnstraat 60 - 9420 Erpe-Mere
tel 053/73.74.20
e-mail: alexander.de.wit@so-lva.be

 

WVI

Website: http://www.wvi.be/
Contact: wvi@wvi.be
Bart Boute
Baron Ruzettelaan 35 - 8310 Brugge
tel 050/36.71.71
e-mail:b.boute@wvi.be